Pratikte, iç mimarlar bir odaya girdiğinde önce oranlara, sonra ışığa bakar. Aydınlatma armatürü ile ilgili profesyonellerin kullandığı birkaç basit kural, evde de rahatlıkla uygulanabiliyor. Bu kuralları teknik terimlere boğulmadan anlatıyoruz.
Uzun omurlu, tamir edilebilir ve yerel uretilmis parcalar hem butceye hem cevreye iyi gelir. Aydınlatma armatürü ile ilgili tercihlerde malzemenin nereden geldigi ve nasil bertaraf edilecegi de hesaba katilmalidir.
Simetri huzur, asimetri hareket hissi verir; ikisini ayni evde farkli odalarda kullanmak dengeli bir bütün olusturur. Yukseklikleri kademelendirmek de goz akisini dogal hale getirir.
Öte yandan, nemli mekanlarda malzeme secimi estetikten once gelir; su itici yuzeyler ve nefes alan boyalar uzun vadede tasarrufturur. Mobilyayi duvardan birkac santim ayirmak bile hava sirkulasyonunu belirgin sekilde iyilestirir.
Ayrıca, mutfak, banyo ve dis duvara bakan koseler nem yuzunden en cabuk yipranan bolgelerdir. Havalandirma alistirilmadan yapilan her yenileme, birkac sezon icinde kabarma ve leke olarak geri doner.
Ayri bir oda ayirmak mumkun degilse, calisma alanini gorsel olarak sinirlamak gerekir. Bir paravan, farkli bir hali veya duvarda tek renk degisikligi bile zihinsel siniri kurmaya yeter.
Iyi bir isik plani uc katmandan olusur: genel, gorev ve vurgu aydinlatmasi. Genel katman mekanin temel gorunurlugunu saglar, gorev katmani okuma ve calisma gibi eylemleri destekler, vurgu katmani ise doku ve nesneleri one cikarir. Bu ucunun ayri anahtarlardan yonetilmesi esneklik kazandirir.
Isik sicakligi da en az konum kadar onemlidir; oturma ve dinlenme alanlarinda 2700-3000 kelvin araligi rahatlatici bir atmosfer kurar. Aydınlatma armatürü ile ilgili kurguda ampullerin renk sicakligini birbiriyle uyumlu tutmak, mekanin butunlugunu korur.
Özetle, mekanin en genis iki yuzeyi zemin ve duvarlardir; bu ikisi uyusmadiginda eklenen hicbir parca sonucu kurtaramaz. Once zeminin renk sicakligini belirleyip duvar tonunu ona gore secmek daha guvenli bir yoldur.
Öte yandan, koyu zemin acik duvarla, desenli duvar sade zeminle daha rahat calisir. Ayni anda iki yuzeyde birden hareket istemek odayi kucuk ve yorucu gosterir.
Genellikle, yesil doku, en dusuk maliyetle en hizli etki yaratan tamamlayicidir. Isik miktarina uygun tur secildiginde bakim yuku de dusuk kalir ve mekan yil boyu canli gorunur.
Aydınlatma armatürü konusunda saglikli bir sonuc almanin yolu, uygulamayi asamalara bolmekten gecer. Once zemin ve duvar gibi sabit yuzeyler, ardindan mobilya yerlesimi, en son da tekstil ve aksesuar tamamlanir. Her asama bitiminde geri cekilip mekana butun olarak bakmak, kucuk sapmalari erken fark etmeyi saglar.
Aydınlatma armatürü ile ilgili calismaya baslamadan once mekanin olculerini kagida dokmek ve mobilyalarin yerlesim akisini belirlemek gerekir. Plan netlestikten sonra malzeme listesi cikarilir ve uygulama sirasi en kaba isten en ince detaya dogru kurgulanir. Bu sira korundugunda hem zaman hem de butce kaybi ciddi olcude azalir.
Kısa ömürlü ucuz parçalar yerine tamir edilebilir, parçası değiştirilebilen mobilyalar uzun vadede hem bütçeye hem çevreye daha az yük bindirir. Sertifikalı ahşap, geri dönüştürülmüş cam ve metal, doğal lifli kumaşlar ile düşük uçucu bileşen içeren boyalar iç hava kalitesini de korur. Elden çıkarılacak eşyaları onarıp yeniden kullanmak veya bağışlamak, döngüyü kapatan en etkili adımdır.}
Sonuç olarak, televizyon ünitesi kavramı, mekânın genel karakterini belirleyen ve diğer seçimleri yönlendiren bir başlangıç noktası olarak düşünülebilir. Uygulamada önce bu ögeyi merkeze alıp çevresindeki renk, doku ve mobilya kararlarını ona göre şekillendirmek daha tutarlı bir sonuç verir. Tek bir odada birden fazla güçlü ögeyi yarıştırmamak, bütünlüğü korumanın en kolay yoludur.
Ayrıca, oturma gruplarında halının en azından koltukların ön ayaklarını içine alması gerekir; tamamen mobilya altında kalan küçük halı odayı daralttır. Yemek masasında ise sandalyeler geri çekildiğinde bile halının üstünde kalması için her yönde 60 ila 70 santimetre pay bırakılmalı. Koridor ve geçiş alanlarında düşük havlı, kaymaz tabanlı modeller hem güvenli hem uzun ömürlüdür.}
Temelde, her yüzeyin kendi yöntemi vardır; doğal ahşapta nemli bez ve ara ara bakım yağı, mermerde asitsiz temizleyici, mat boyalı duvarda ise ovmadan silme gerekir. Tekstillerde etiketteki yıkama bilgisine uymak ve döşemeleri düzenli aralıkla süpürmek ömrü belirgin biçimde uzatır. Yılda bir yapılan derinlemesine bakım, sonradan çıkacak masraflı onarımların çoğunu ortadan kaldırır.}
Duvarlarda kırık beyaz, açık bej ve soğuk olmayan gri tonları ışığı yansıtarak mekânı büyütür. Pencere karşısına konumlanan bir ayna doğal ışığı odanın içine dağıtır, ağır perde yerine tül veya stor kullanmak da girişi artırır. Ayrıca tavan aydınlatmasına ek olarak duvar ve zemin seviyesinde birkaç sıcak ışık kaynağı bırakmak gölgeli köşeleri dengeler.}
Uygulamada, evinizde geçirdiğiniz vakit arttıkça neye ihtiyacınız olduğu netleşir, bu yüzden bazı kararları ertelemek bir eksiklik değil, olgunlaşma sürecidir.